Enflasyon ne zaman açıklanır? TÜİK takvimi ve rakamı doğru okuma
Her ayın başında aynı soru aranıyor: enflasyon açıklandı mı, kaç çıktı, memur ve emekli zammına ne olur. Verinin saati, kaynağı ve 'enflasyon farkı' hesabının hangi kurala dayandığı — kaynaklı, tahminsiz.
Saat 10:00, ayın ilk günleri
Tüketici fiyat endeksini Türkiye İstatistik Kurumu açıklar. Veri her ay TÜİK'in yıllık ulusal veri yayımlama takviminde ilan edilen günde, sabah 10:00'da yayımlanır; bu gün çoğunlukla ayın 3'üdür, hafta sonuna denk gelirse takvimde belirtilen ilk iş gününe kayar. Kesin gün için TÜİK'in yayımlama takvimine bakılır; biz takvim kutusunda ayın 3'ünü işaretleriz, TÜİK farklı bir gün ilan ettiyse o günü esas alırız. Açıklamadan önce dolaşan "beklenti" rakamları anket sonuçlarıdır, veri değildir.
Aylık mı, yıllık mı
Açıklamada iki rakam öne çıkar: aylık değişim (bir önceki aya göre) ve yıllık değişim (geçen yılın aynı ayına göre). Haber başlıkları çoğu zaman yıllık rakamı verir; zam hesapları ise dönemsel toplama bakar. İki rakamı karıştırmamak için TÜİK'in haber bülteninde "bir önceki aya göre" ve "bir önceki yılın aynı ayına göre" ifadelerini birlikte okuyun. Bültenin sonunda madde gruplarına göre (gıda, ulaştırma, konut…) kırılım vardır; "benim enflasyonum" sorusunun cevabı o tabloda aranır.
Memur ve emekli zammı hesabı neye dayanır
Memur maaş artışları toplu sözleşmeyle belirlenir; sözleşmede ayrıca "enflasyon farkı" maddesi vardır: altı aylık TÜFE artışı, sözleşmede o dönem için verilen zam oranını aşarsa aradaki fark maaşa yansır. Emekli aylıkları için de altı aylık TÜFE değişimi esas alınır. Bu yüzden ocak ve temmuz aylarından önceki veriler daha çok aranır. Hesap, dönemin son ayı açıklanınca kesinleşir; ondan önce yazılan her rakam tahmindir. Biz tahmin yazmayız; resmî oran Resmî Gazete'de ve ilgili bakanlık duyurusunda yayımlandığında kaynağıyla veririz.
Bu sitede nasıl gösteriyoruz
Piyasalar bölümünde enflasyon günü takvim kutusunda görünür; veri açıklandığında günün gündem sayfasında TÜİK bülteninin kaynağıyla yer alır. Yorum ve tahmin yapmayız; rakam yalnızca TÜİK'in bülteninde geçiyorsa yazılır. Bu sayfa bilgi amaçlıdır, mali karar için resmî kaynaklara ve uzman görüşüne başvurulmalıdır.
Sık sorulanlar
Enflasyon saat kaçta açıklanır?
TÜİK verileri sabah 10:00'da yayımlar; gün, yıllık yayımlama takviminde ilan edilir.
Beklenti anketi ile gerçek veri aynı şey mi?
Hayır. Anket tahmindir; veri TÜİK bültenidir.
Enflasyon farkı ne zaman belli olur?
Altı aylık dönemin son ayı açıklandığında; öncesi tahmindir.
Kaynaklar
Tarih ve kural bilgisi yalnızca kurumun kendi yayınına dayanır; bir kural değiştiğinde yazı güncellenir ve güncelleme tarihi değişir.
Piyasa içeriği bir bilgi ürünüdür; yatırım danışmanlığı, tavsiyesi ya da alım-satım önerisi değildir. Kripto varlık ve hisse piyasaları yüksek risk taşır; geçmiş performans gelecek için gösterge değildir, hiçbir kazanç vaat edilmez.